Krwawo zdobyty dom. Powrót Dolnego Śląska do Polski

     Polacy obecni byli na Dolnym Śląsku zawsze, nawet podczas największej presji germanizacji i hitleryzmu. I wielu niezłomnie wierzyło, że Polska na ziemie nad Odrą i Nysą Łużycką powróci.

     Władze niemieckie zacierały ślady polskości, wpajając społeczeństwu, że to odwieczna ziemia germańska. W pruskich i hitlerowskich planach Dolny Śląsk stanowił klin do wyprowadzania uderzeń przeciwko Słowiańszczyźnie. Nawet gdy już II wojna światowa dobiegała końca, siły niemieckie stawiały zacięty opór. Miasta wzdłuż Odry zamieniano w twierdze mające opóźnić marsz na Berlin.

     Obejmowanie władzy w Oleśnicy, Trzebnicy, Wrocławiu, Legnicy, Zgorzelcu czy Jeleniej Górze w pierwszych miesiącach szybko napotkało problemy. Brakowało wszystkiego – organizacji, opieki lekarskiej, komunikacji, a zwłaszcza poczucia bezpieczeństwa. A już nadciągały pierwsze transporty Polaków wysiedlanych z Kresów.

     Ludność niemiecka na Dolnym Śląsku wciąż żywiła nadzieję, że uda się jej tam pozostać. Często wspierały ją radzieckie komendantury wojenne, potrzebujące rąk do demontażu „trofiejnych” fabryk. Ograbiony Dolny Śląsk Stalin postanowił jednak ostatecznie przekazać polskim, a nie niemieckim komunistom.

     Niniejsza książka ukazuje atmosferę przełomowych lat 1945–1947 przez pryzmat losów zwykłych ludzi. Koncentruje się przede wszystkim na tych, którzy zdecydowali się przyjechać na Dolny Śląsk, by włączyć się w wielki historyczny proces powrotu Polski na te piastowskie ziemie. Każda z miejscowości miała bohaterów, którzy położyli w tym wielkie zasługi. Mimo wszystkich przeciwności administracja w pierwszych, trudnych miesiącach powojennych zdała historyczny egzamin, kładąc na Dolnym Śląsku trwałe podwaliny polskości.

Spis treści:

- Wstęp
- Polacy zawsze tu byli
- Stalin przesuwa granicę nad Nysę
- W rękach hitlerowskich fanatyków
- Koniew każe przyspieszyć!
- Jak Wrocław wrócił do Polski
- Wrocław Kulczyńskiego
- „Księży! Księży! Księży!”
- „Tę drogę zawdzięczamy naszemu wodzowi Adolfowi Hitlerowi”
- Legnica w rękach Moskali
- Bolesławiec – „Miasta właściwie nie było”
- Miasto nad Nysą
- Jak Hirschberg stał się Jelenią Górą

Marek A. Koprowski: "Krwawo zdobyty dom. Powrót Dolnego Śląska do Polski". Wydawnictwo Replika, Poznań 2026. Okładka miękka, ze skrzydełkami, format 14,5 x 20,5 cm, stron 496, czarno-białe i kolorowe ilustracje